vrijdag 8 mei 2015

In het kort: Feiten en Cijfers over Recyclen van Plastic en Statiegeld

Over een ding is iedereen het eens: het recyclen van plastic is belangrijk voor het milieu. Plastic afval kunnen we weer als grondstof gebruiken voor nieuwe producten.

In Nederland zijn de bedrijven die verpakte producten verkopen, zoals supermarkten en fabrikanten van levensmiddelen, bij wet ook verantwoordelijk voor het weer inzamelen en recyclen van de verpakkingen, zoals plastic margarine kuipjes, flacons, verpakkingen van wasmiddelen, flessen voor sauzen en dranken, tubes van tandpasta, gel en crème, zakjes en bakjes van groente, vlees, vleeswaren, fruit en brood, knijpflessen, allerhande folies en plastic doppen.

Het bedrijfsleven is verantwoordelijk voor de twee systemen die bestaan om plastic te recyclen: statiegeld voor grote flessen en Plastic Heroes voor alle andere plastic verpakkingen. Bij statiegeld betaalt de consument bij aankoop van een fles 25 cent en krijgt dit na inlevering van de lege fles in de winkel weer terug. Zowel statiegeldflessen als alle andere plastic verpakkingen worden na gebruik vermalen en verwerkt tot grondstof voor nieuwe producten. Het bedrijfsleven betaalt gemeenten om de uitvoering van Plastic Heroes te verzorgen.

Met statiegeld recyclen we jaarlijks 26 kiloton plastic flessen (1,5 kilo per persoon); met Plastic Heroes nog eens vijf keer zoveel andere plastic consumentenverpakkingen: 130 kiloton (7,7 kilo per persoon).

De Nederlandse consument waardeert beide systemen positief.

De supermarkten en de fabrikanten van voedingsmiddelen willen nu stoppen met het statiegeldsysteem voor grote flessen en het Plastic Heroes-systeem verder uitbouwen. Waarom willen zij dit eigenlijk?

Voor het recyclen van plastic is statiegeld tegenwoordig niet meer nodig, omdat de grote flessen net zo goed met alle andere plastic verpakkingen via Plastic Heroes kunnen worden gerecycled. Het statiegeldsysteem werkt prima maar richt zich alleen op de grote flessen. Het in stand houden van een heel apart systeem voor slechts 1/6 van het plastic afval is niet logisch. Het is ook een duur systeem dat supermarkten veel extra werk bezorgt.

Het doel is de keten van afval naar grondstof te sluiten: de opbrengst van afval moet uiteindelijk voldoende zijn om de inzameling te bekostigen zoals dat bij papier, karton en metaal al jaren het geval is. Dit noemen we een circulaire (ronde) economie. Door te stoppen met statiegeld en het samen te brengen met Plastic Heroes maken we een duurzame, consumentvriendelijke en efficiënte stap vooruit op weg naar die circulaire economie.

Maar is statiegeld niet een goed middel in de strijd tegen zwerfafval? Plastic afval hoort niet op straat en in de natuur thuis, en dit geldt ook voor glas, blik en papier en al het andere afval dat sommige mensen niet in de afvalbak maar ergens anders weggooien. Statiegeld is niet de oplossing voor al deze verschillende soorten zwerfafval. Een statiegeldsysteem verandert niets aan de kern van het zwerfafvalprobleem, namelijk een onaanvaardbaar en asociaal gedrag om afval zomaar in onze leefomgeving achter te laten. Zwerfafval gaan we te lijf met preventieve maatregelen zoals voldoende afvalbakken, handhaving zoals boetes en het verhogen van de betrokkenheid van mensen bij hun leefomgeving.

De supermarkten en de fabrikanten van levensmiddelen hebben met de rijksoverheid en gemeenten afgesproken dat de verplichting op statiegeld wordt vrijgegeven (of in gewone mensentaal: stoppen met statiegeld op grote plastic flessen) als er aan een aantal voorwaarden is voldaan. Binnenkort zal bekend worden wat de stand van zaken is.

Uit recent onderzoek van TNS NIPO blijkt dat consumenten het recyclen van plastic belangrijk vinden, maar dat het de meeste mensen niet uitmaakt hoe dit gebeurt – als het maar gebeurt. Het stoppen van statiegeld en het samenbrengen ervan met Plastic Heroes is geen keuze tegen statiegeld maar een keuze voor een toekomst waarin we zoveel mogelijk plastic afval recyclen voor een beter milieu.

Kijk voor meer informatie over de toekomst van Plastic Heroes hier